Çocuklarda Böbrek Reflüsü Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Çocukluk döneminde sık karşılaşılan ancak çoğu zaman erken dönemde belirti vermeden ilerleyebilen böbrek reflüsü, idrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçmasıyla ortaya çıkan önemli bir sağlık problemidir. Özellikle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları yaşayan çocuklarda dikkatle değerlendirilmesi gereken bu durum, zamanında fark edilmediğinde böbreklerde kalıcı hasara neden olabilir.

Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Serdar Şiyve, çocuklarda böbrek reflüsü hakkında merak edilenleri anlattı.

Böbrek Reflüsü Nedir?

Tıbbi adıyla “Vezikoüreteral Reflü (VUR)”, idrarın normal akış yönünün tersine dönerek böbreklere doğru ilerlemesi durumudur. Normal şartlarda idrar böbreklerden mesaneye doğru tek yönlü hareket eder. Ancak kapak mekanizmasının yeterli çalışmaması durumunda idrar geri kaçar ve bu durum enfeksiyon riskini artırabilir.

İdrarla birlikte bakterilerin böbreklere ulaşması, özellikle çocukluk döneminde ciddi enfeksiyonlara ve böbrek dokusunda hasara yol açabilir.

Hangi Çocuklar Risk Altındadır?

Böbrek reflüsü özellikle 0-5 yaş arasındaki çocuklarda daha sık görülmektedir. Erkek bebeklerde yaşamın ilk yılında daha yaygın görülürken, kız çocuklarında genellikle sık geçirilen idrar yolu enfeksiyonları sonrası fark edilmektedir.

Risk Faktörleri
Ailede böbrek reflüsü öyküsü bulunması
Doğumsal idrar yolu anomalileri
Kabızlık ve işeme bozuklukları
Mesane çıkışında yapısal problemler
Nörojen mesane gibi sinir sistemi kaynaklı sorunlar

Hastalığın en yaygın nedeni doğumsal kapak mekanizması yetersizliğidir. Bunun yanında idrar yollarındaki yapısal sorunlar da reflü gelişimine neden olabilir.

Çocuklarda Böbrek Reflüsü Belirtileri Nelerdir?

Böbrek reflüsü her zaman belirgin şikâyet oluşturmayabilir. Ancak özellikle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları önemli bir uyarıcı olabilir.

Sık geçirilen ateşli idrar yolu enfeksiyonu
Nedeni bilinmeyen yüksek ateş
Karın veya bel ağrısı
Sık ve ağrılı idrara çıkma
Kötü kokulu veya bulanık idrar
Gece alt ıslatma
Bebeklerde huzursuzluk ve beslenme güçlüğü
Kilo alamama ve büyüme geriliği

Özellikle küçük yaş grubunda görülen açıklanamayan ateş durumlarında idrar yolu enfeksiyonu ve böbrek reflüsü mutlaka değerlendirilmelidir.

Tanı Nasıl Konulur?

Tanı sürecinde ilk değerlendirme genellikle ultrasonografi ile yapılır. Böbreklerde genişleme veya yapısal farklılıklar tespit edildiğinde ileri tetkiklere başvurulabilir.

Kesin tanı için en sık kullanılan yöntem “İşeme Sistoüretrografisi (VCUG)” adı verilen görüntüleme yöntemidir. Bu inceleme sayesinde reflünün derecesi belirlenebilir.

Gerekli görülen durumlarda böbreklerde kalıcı hasar olup olmadığını değerlendirmek amacıyla böbrek sintigrafisi de yapılabilmektedir.

Böbrek Reflüsü Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi planı; reflünün derecesine, çocuğun yaşına, enfeksiyon sıklığına ve böbreklerde hasar olup olmamasına göre belirlenir.

Reflü Derecesi	Uygulanabilecek Tedavi
Hafif Derece	Düzenli takip ve enfeksiyondan korunma
Orta Derece	Endoskopik tedavi yöntemleri
İleri Derece	Cerrahi tedavi seçenekleri

Düşük dereceli reflülerin bir kısmı çocuk büyüdükçe kendiliğinden düzelebilir. Ancak böbrek hasarı riski taşıyan ileri vakalarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Erken Tanı Böbrek Sağlığını Koruyabilir

Çocuklarda sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları basit bir sorun olarak görülmemelidir. Özellikle yüksek ateşin eşlik ettiği durumlarda erken değerlendirme yapılması, olası böbrek hasarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.

Detaylı bilgi ve randevu oluşturmak için WhatsApp iletişim hattımız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.